Imam Ibën Kajimi, Allahu e mëshiroftë thotë:
Penat ndryshojnë në gradë dhe vlerë. Më e larta dhe më madhështorja është:
1. Pena e kaderit (caktimit hyjnor)
Është pena me të cilën Allahu ka shkruar caktimet e krijesave.
Kjo është pena e parë, më e mira dhe më e nderuara.
2. Pena e shpalljes (vahjit)
Është pena me të cilën shkruhet shpallja e Allahut për pejgamberët dhe të dërguarit.
Bartësit e kësaj pene janë sundues mbi botën; njerëzit janë në shërbim të tyre dhe të gjitha penat e tjera janë në shërbim të kësaj pene.
Profeti ﷺ, në natën e Isra-së, u ngrit në një nivel ku dëgjonte zhurmën e penave. Këto pena shkruajnë atë që Allahu i Lartësuar shpall dhe me të cilën rregullohet çështja e botës së sipërme dhe të poshtme.
3. Pena e fetvave (jurisprudencës islame)
Kjo është pena e dijetarëve dhe myftinjve që “firmosin” në emër të Allahut dhe të Dërguarit të Tij.
Kjo penë është gjykuese dhe jo e gjykuar; tek ajo referohen çështjet e gjakut, pasurisë, nderit dhe të drejtave.
Ata janë njoftues nga Allahu për gjykimin e Tij mbi robërit. Bartësit e saj janë si sundues mbi bartësit e penave të tjera dhe të gjitha penat janë në shërbim të kësaj pene.
4. Pena e mjekësisë së trupit
Është pena me të cilën ruhet shëndeti ekzistues, rikthehet shëndeti i humbur dhe largohen sëmundjet që e dëmtojnë atë.
Kjo penë është ndër më të dobishmet pas penës së fesë, dhe nevoja e njerëzve për të është e domosdoshme.
5. Pena e administrimit shtetëror
Është pena e sundimtarëve dhe përfaqësuesve të tyre.
Me të drejtohen shtetet dhe për këtë arsye bartësit e saj janë ndër më të nderuarit.
Ata marrin pjesë me sundimtarët në drejtimin e shtetit. Nëse kjo penë është e drejtë, shteti përmirësohet; nëse prishet, prishet edhe shteti. Ata janë ndërmjetës mes sundimtarëve dhe popullit.
6. Pena e llogarisë (financave dhe matematikës)
Është pena me të cilën rregullohen pasuritë: burimet, shpenzimet dhe sasitë e tyre.
Quhet edhe pena e furnizimit dhe merret me matjen e sasisë dhe raportet mes tyre.
Bazohet në drejtësi dhe saktësi; nëse kjo penë gënjen ose bën padrejtësi, prishet rendi i shtetit.
7. Pena e gjykimit
Me këtë penë vendosen të drejtat, zbatohen vendimet, derdhen gjakrat (në kuptimin e dënimeve ligjore), merren pasuritë nga padrejtësia dhe kthehen tek i drejti, vërtetohen lidhjet farefisnore dhe përfundojnë mosmarrëveshjet.
Kjo penë ka lidhje të veçantë me penën e fetvasë:
• ajo ka fuqi zbatimi dhe detyrim,
• ndërsa pena e fetvasë ka përfshirje më të gjerë.
Ajo bazohet në të vërtetën në atë që vendos dhe në drejtësi në atë që zbaton.
8. Pena e dëshmisë
Është pena që ruan të drejtat dhe i mbron nga humbja.
Ajo ndalon mohimin e padrejtë, vërteton të sinqertin dhe zbulon gënjeshtarin.
Ajo dëshmon për të drejtin dhe kundër të padrejtit. Është amaneti për gjakun, nderin, pasurinë dhe të drejtat.
Nëse kjo penë tradhton, prishet rëndë rendi i botës; ndërsa me drejtësinë e saj rregullohet. Ajo bazohet në dije dhe në mosfshehjen e së vërtetës.
9. Pena e interpretimit (ëndrrave)
Është pena që interpreton ëndrrat dhe mesazhet e tyre.
Është një penë e nderuar që përkthen “shpalljen e ëndrrave” dhe e zbulon atë.
Kjo penë kërkon:
• pastërti shpirtërore
• sinqeritet dhe besnikëri
• kërkim të së vërtetës
• dije të thellë
• dhe njohje të gjendjeve të njerëzve
Është nga penat më të holla, më të gjera në veprim dhe më të lidhura me të gjitha gjërat: të kaluarën, të tashmen dhe të ardhmen.
10. Pena e historisë
Është pena që regjistron ngjarjet dhe i përcjell ato nga një brez në tjetrin.
Ajo e ruan të kaluarën në mendje dhe në shpirt, derisa duket sikur njeriu e sheh vetë.
Kjo është një penë e mrekullueshme që e rikthen botën në formën e imagjinatës, duke e parë me zemër dhe duke e përjetuar me mendje.
11. Pena e gjuhës
Është pena që merret me:
• kuptimet e fjalëve
• gramatikën
• strukturat gjuhësore
• dhe mënyrat e shprehjes
Ajo shpreh kuptimet me fjalët më të bukura, më të qarta dhe më të lehta.
Është shumë e gjerë në përdorim për shkak të pasurisë së gjuhës.
12. Pena gjithëpërfshirëse (mbrojtja e së vërtetës)
Kjo është pena që:
• kundërshton të pavërtetën
• mbron të vërtetën
• zbulon gabimet dhe kontradiktat
• dhe thërret drejt së vërtetës
Bartësit e saj janë si mbretër mes njerëzve, sepse mbrojnë mesazhin e pejgamberëve dhe luftojnë kundërshtarët e tij.
Ata thërrasin drejt Allahut me urtësi dhe këshillë të mirë, dhe debatojnë me mënyrat më të mira.
Përfundim
Këto janë penat përmes të cilave rregullohen interesat e botës dhe mbahet rendi i saj.
Burimi: Et-Tibjan fi Ejman el-Kur’an
