Dijetari hyjnor nuk e ka referencë pasionin, nuk e shtyn fanatizmi dhe nuk ndikohet nga përkatësi e ngushtë; përkundrazi, ai ecën atje ku e udhëheq argumenti, ndalet aty ku e ndal Ligji hyjnor dhe i vë veshin zërit të interesit të ummetit para zërit të grupit apo të fraksionit.
Kur t’i shfaqet drita e provës, ai e madhëron atë, i nënshtrohet autoritetit të saj dhe nuk paraprin ndaj saj me mendim apo dëshirë. E kur t’i bëhet e qartë interesi i ummetit për bashkimin e fjalës, për mbylljen e çarjeve, për realizimin e dobisë dhe largimin e dëmit ai është i pari që shkon drejt tij dhe më i kujdesshmi që të mos e vërë përpara interesin e një grupi të caktuar apo të një rryme të veçantë.
Sprovat e kohës sonë
Por ne në këtë kohë jemi sprovuar me një kategori njerëzish që i atribuohen dijes, të cilët nuk i udhëheq argumenti; përkundrazi, ata janë bërë ata që e udhëheqin atë, duke zgjedhur prej tij çfarë u përshtatet dëshirave dhe duke e drejtuar sipas pasioneve, jo sipas asaj që e ngre prova dhe e mbështet dëshmia.
Kemi rënë edhe në duart e atyre që i kanë dominuar lidhjet partiake dhe përkatësitë e ngushta, saqë e kanë vënë besnikërinë ndaj grupit mbi besnikërinë ndaj fesë dhe kanë parapëlqyer interesin e metodës së tyre mbi interesin e ummetit, derisa janë shndërruar në dijetarë të grupit të tyre më shumë sesa dijetarë të ummetit të tyre. Kështu u shpërndanë njerëzve rrugët, u përça fjala mes tyre dhe u lëkund besimi i masës ndaj shumëkujt që ata i mendojnë njerëz të dijes dhe devotshmërisë.
Rruga drejt përmirësimit
Gjendja jonë nuk do të përmirësohet veçse me kthimin te udhëzimi i parë, me të cilin u ndriçuan të parët dhe u ngrit ummeti; ai udhëzim që e shpreh Fjala e Allahut të Lartësuar:
O ju që keni besuar, mos paraprini para Allahut dhe të Dërguarit të Tij dhe kini frikë Allahun; me të vërtetë Allahu është Dëgjues, i Gjithëdijshëm
[El-Huxhurat: 1]
Dhe atë që Zoti i botëve e ka vendosur me një betim madhështor, kur thotë:
Jo, pasha Zotin tënd, ata nuk besojnë derisa të të marrin ty gjykatës për atë që lind mosmarrëveshje mes tyre, pastaj të mos gjejnë në vetvete asnjë ngushti për atë që ke gjykuar dhe t’i dorëzohen plotësisht
[En-Nisa: 65]
Konkluzion
- Dija pa madhërimin e argumentit ështështë mendim i ndërtuar mbi padije;
- Fikh-u pa sinqeritet është rrëshqitje në rrugë;
- Thirrja pa bashkim të fjalës është shpërndarje pa fryt.
Pa dyshim, kjo çështje nuk i përket vetëm dijetarit jurist; po kështu edhe mendimtari, thirrësi-edukator, predikuesi këshillues dhe çdo kush që del për të udhëzuar, për të vendosur, për të mësuar dhe për të sqaruar.
Allahu është Udhëzuesi.
Dr. Fejsal Budani
