Presidenti sirian shpall një marrëveshje të mundshme me Izraelin
Presidenti sirian Ahmed al-Sharah i habiti shumë të mërkurën kur njoftoi krijimin e një pakti sigurie me Izraelin. Në një konferencë për shtyp në Damask, presidenti sirian deklaroi se pakti i sigurisë siriano-izraelit është një “domosdoshmëri”, që do të thotë se Izraeli do të duhet të respektojë hapësirën ajrore dhe integritetin territorial sirian, dhe gjithçka do të monitorohet nga Kombet e Bashkuara.
Edhe pse dukej e paimagjinueshme deri vonë, Siria dhe Izraeli po negociojnë një marrëveshje që Damasku shpreson se do të sigurojë fundin e sulmeve ajrore dhe tërheqjen e trupave izraelite që kanë depërtuar në Sirinë jugore. Izraelitët dhe sirianët negociuan këtë për pesë orë në Londër të mërkurën, me ndërmjetësimin e Shteteve të Bashkuara.
Sipas dokumenteve të rrjedhura nga takimi, ministri i Jashtëm sirian Asad al-Shaibani i paraqiti ministrit të Çështjeve Strategjike të Izraelit, Ron Dermer, përgjigjen e Sirisë ndaj një propozimi të kohëve të fundit izraelit për një marrëveshje sigurie.
Izraelitët po propozojnë një marrëveshje të re sigurie që do të mbulonte kryesisht zonën kufitare dhe Sirinë jugperëndimore.
Izraeli dëshiron një zonë ndalim-fluturimi dhe një zonë të çmilitarizuar në Siri, përgjatë kufirit, por pa kufizime në numrin e forcave ushtarake izraelite në kufi. Zyrtarët e cituar nga Axios shpjeguan se propozimi izraelit bazohet në një marrëveshje të vitit 1979 me Egjiptin që e ndau Sinain në tre zona, secila me shkallë të ndryshme kufizimesh, më të rreptat në zonat më të afërta me kufirin izraelit. Në këmbim, Izraeli do të tërhiqej gradualisht nga një zonë tampon që krijoi pasi diktatori sirian Bashar al-Assad u rrëzua dhjetorin e kaluar.
Megjithatë, ushtria izraelite në fund të fundit po këmbëngul të qëndrojë në majë të malit Hermon, nga ku kontrollon deri në Damask. Një zyrtar izraelit i paidentifikuar tha se Jerusalemi do të këmbëngulë të qëndrojë në një vendndodhje strategjikisht kyçe.
Reuters raportoi se Uashingtoni po i bën presion Sirisë për të arritur një marrëveshje përpara se udhëheqësit botërorë të mblidhen javën e ardhshme për Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së në Nju Jork. Megjithatë, Presidenti Sharah mohoi në konferencën për shtyp të lartpërmendur se SHBA-të po ushtrojnë ndonjë presion mbi Sirinë dhe shpjegoi se “Amerika ka një rol ndërmjetësues”. Ai kujtoi se Izraeli ka kryer më shumë se një mijë sulme ndaj Sirisë dhe ka pasur më shumë se katërqind ndërhyrje tokësore që nga 8 dhjetori 2024, kur u rrëzua al-Asadi. Ai paralajmëroi se veprimet e Izraelit janë shumë të rrezikshme dhe në kundërshtim me politikën aktuale të SHBA-së për një Siri të qëndrueshme dhe të bashkuar.
Sipas tij, Damasku po kërkon një marrëveshje të ngjashme me marrëveshjen e ndarjes së vitit 1974 midis Izraelit dhe Sirisë, e cila krijoi një zonë të çmilitarizuar midis dy vendeve pas Luftës së Yom Kippur që shpërtheu një vit më parë. Ai tha se Siria po kërkon tërheqjen e trupave izraelite.
Sharah tha se nëse pakti i sigurisë ka sukses, mund të arrihen marrëveshje të tjera midis Sirisë dhe Izraelit. Ai nuk dha detaje, por tha se një traktat paqeje ose një marrëveshje normalizimi si Marrëveshjet e Abrahamit të ndërmjetësuara nga SHBA-ja, sipas të cilave disa vende arabe ranë dakord të normalizojnë marrëdhëniet diplomatike me Izraelin, nuk janë ende në tryezë.
Është gjithashtu shumë herët për të diskutuar fatin e Lartësive të Golanit, pjesën më të madhe të të cilave Izraeli i pushtoi nga Siria në Luftën Gjashtëditore të vitit 1967 dhe më vonë e zgjeroi sovranitetin mbi to, pasi është një “çështje e madhe”.
Izraeli kohët e fundit ka përjashtuar mundësinë e kthimit të Lartësive të Golanit, të cilat janë strategjikisht të rëndësishme, të cilat Donald Trump i njohu në mënyrë të njëanshme si pjesë të Izraelit gjatë mandatit të tij të parë si president i SHBA-së. /tesheshi.com/
