Yedioth Ahronoth: Gazeta popullore që flet në emër të institucionit ushtarak izraelit
Përgatitur nga: Rami Ebu Zubeida
Që nga themelimi i saj në vitin 1939, gazeta Yedioth Ahronoth ka ruajtur pozicionin si gazeta më e përhapur dhe më me ndikim në opinionin publik hebre. Megjithatë, pas kësaj fasade popullore qëndron një sistem mediatik i integruar që lidhet thellësisht me institucionin ushtarak dhe të sigurisë në Izrael, dhe që punon për të promovuar narrativën zyrtare të okupimit, nën një regjim të rreptë të censurës ushtarake. Ky raport hulumtues zbulon strukturën e brendshme të kësaj gazete dhe tregon si ajo përdoret si një mjet për të marketinguar politikat e okupimit dhe për të justifikuar agresionin, dhe pse duhet pasur kujdes nga përdorimi i saj si burim informacioni apo vlerësimi nga pala palestineze.
⸻
Së pari: Pronësi private e kontrolluar nga interesa politike-ushtarake
Yedioth Ahronoth është pronë e plotë e familjes Mozes, e cila menaxhon një grup të madh mediatik që përfshin gazetën fizike, faqen elektronike Ynet, platforma video dhe revista. Kjo strukturë e kontrolluar nga një person i vetëm (Arnon “Noni” Mozes) mundëson kontroll të centralizuar të politikave redaktoriale, larg çdo mbikëqyrjeje profesionale apo llogaridhënieje publike.
Gazeta nuk është një ent i pavarur gazetaresk, por pjesë e një rrjeti interesash që lidh para, politikë dhe media. Skandali i njohur “Rasti 2000” – bisedat e përgjuara mes Netanyahut dhe Mozes – zbuluan gatishmërinë e të dy palëve për të bërë një marrëveshje korrupsioni që do ulte fuqinë e një gazete rivale në këmbim të mbulimit pozitiv për Netanyahun, çka tregon se Yedioth është e gatshme të manipulojë profesionalizmin në favor të përfitimeve politike dhe të sigurisë.
⸻
Së dyti: Ndërthurja strukturore me institucionin ushtarak
Marrëdhënia mes Yedioth Ahronoth dhe ushtrisë izraelite nuk është thjesht raportim gazetaresk, por një ndërthurje organike dhe strukturore, që përfshin:
• Gazetarët ushtarakë të përhershëm, si Ron Ben Yishai dhe Alex Fishman, kanë lidhje të ngushta me komandën e ushtrisë dhe shërbimin e inteligjencës ushtarake (Aman), dhe raportimet e tyre shërbejnë për të promovuar vlerësimet zyrtare të kërcënimeve.
• Sistemi i “përfshirjes mediatike” (Embedding): gazeta shoqëron njësi ushtarake në terren (në Gaza, Bregun Perëndimor, veriun), nën mbikëqyrjen e komandës lokale, dhe këto raporte prodhojnë përmbajtje propagandistike që pasqyrojnë vetëm narrativën e ushtrisë.
• Konferenca të përbashkëta sigurie të sponsorizuara nga gazeta, me pjesëmarrjen e gjeneralëve të lartë, që promovojnë koncepte strategjike të sigurisë për publikun dhe krijojnë legjitimitet për veprime ushtarake ndaj palestinezëve.
• Lëvizja e stafit nga ushtria në gazetë: shumë gazetarë kanë shërbyer më parë në njësinë e zëdhënësit të ushtrisë apo zyrën e mediave ushtarake, çka nënkupton se ata e kanë përvetësuar narrativën e sigurisë dhe e riprodhojnë atë në media.
⸻
Së treti: Censura ushtarake – kontroll i plotë mbi përmbajtjen
Yedioth Ahronoth nuk publikon asnjë material që ka të bëjë me sigurinë kombëtare apo operacionet ushtarake pa miratim paraprak nga censura ushtarake izraelite, e cila është pjesë e shërbimit të inteligjencës ushtarake (Aman).
Gazeta praktikon atë që quhet “censurë parandaluese”, duke paraqitur paraprakisht materialet ushtarake për miratim për të shmangur ndalimin e tyre.
Të dhënat nga Këshilli i Shtypit izraelit tregojnë se censura fshiu ose ndryshoi mbi 40 materiale të Yedioth vetëm në një vit, duke reflektuar nivelin e lartë të kontrollit mbi të.
Gjatë agresionit të vazhdueshëm ndaj Gazës (2023–2025), gazeta publikoi foto të ushtarëve dhe vendeve ushtarake, të cilat më pas u fshinë me kërkesë të censurës – një tregues i humbjes së pavarësisë redaktoriale.
⸻
Së katërti: Mbulesa e çështjes palestineze – vetëm narrativën e okupatorit
Raportimi i Yedioth Ahronoth për çështjet palestineze buron vetëm nga këndvështrimi i sigurisë dhe e injoron plotësisht narrativën palestineze. Disa nga veçoritë e këtij paragjykimi përfshijnë:
• Mbështetje të plotë në narrativën e ushtrisë për operacionet në Bregun Perëndimor dhe Gaza, pa përfshirë burime palestineze, përveçse për të paraqitur “pretendime” apo “informacione të pakonfirmuara”.
• Fshehje të numrit të dëshmorëve palestinezë ose paraqitja e tyre si “viktima dytësore” në operacione të ligjshme të sigurisë.
• Injorim të organizatave të të drejtave të njeriut si B’Tselem apo Human Rights Watch kur raportojnë për krimet e okupimit.
• Përdorim i termave propagandistikë si “kositje bari”, “rikthimi i parandalimit”, “neutralizimi i objektivit” – që justifikojnë vrasjen e civilëve.
⸻
Së pesti: Pse nuk mund të mbështetemi në Yedioth si burim informacioni palestinez?
1. Nuk është gazetë e lirë, por e kontrolluar direkt nga censura ushtarake, dhe lejon vetëm narrativën e lejuar.
2. Mjet justifikimi për vrasje dhe agresion, që promovon luftën si “domosdoshmëri mbrojtëse” dhe hesht plotësisht për vuajtjen palestineze.
3. Produkt ideologjik i okupimit kolonial, që ngre në piedestal ushtrinë, justifikon kolonizimin dhe riparon imazhin e ushtrisë pas çdo masakre.
4. Burim i rrezikshëm për narrativën palestineze, pasi raportet e saj përdoren në media arabe pa verifikim, duke dhënë legjitimitet narrativës së okupatorit dhe duke dobësuar qëndrimin palestinez.
⸻
Yedioth Ahronoth nuk është gazetë e pavarur, por një nga mjetet e buta të okupimit për të drejtuar opinionin publik hebre dhe për të falsifikuar të vërtetat përpara botës. Ajo është krahu mediatik i institucionit të sigurisë dhe një shtyllë themelore në ndërtimin e narrativës zyrtare izraelite. Mbështetja te këto media si burime informacioni palestinez apo arab është një gabim strategjik që duhet të vërehet dhe të çmontohet vazhdimisht.
Studiuesit, gazetarët palestinezë dhe mediat alternative duhet të prodhojnë narrativën e tyre dhe të trajtojnë shtypin hebre – në krye me Yedioth – si material analitik për të zbuluar qëllimet e okupimit, jo si burime neutrale informacioni.
Rami Ebu Zubeida
Studiues në çështjet ushtarake dhe të sigurisë
