Organizata për të drejtat e njeriut Medico International dhe rrjeti gjerman “Coordination gegen Bayer-Gefahren” (Koordinimi kundër Rreziqeve të Bayer, CBG) kanë raportuar se glifosati dhe fosfori i bardhë i përdorur nga forcat izraelite në Liban, dyshohet se kanë origjinë nga zinxhiri i prodhimit i lidhur me kompaninë gjermane Bayer.
Në fillim të shkurtit të këtij viti, mediat ndërkombëtare publikuan raportime sipas të cilave ushtria izraelite kishte përdorur toksinën mjedisore glifosat në Libanin jugor dhe në territoret siriane të pushtuara.
Sipas Ministrisë së Bujqësisë së Libanit, përqendrimet e glifosatit në disa mostra të marra në rajon tejkalonin nivelet normale me 20 deri në 30 herë. Presidenti i Libanit, Joseph Aoun, e cilësoi situatën si një “krim mjedisor dhe shëndetësor”.
Çështja ka një rëndësi të veçantë për Gjermaninë, pasi prodhuesi amerikan i glifosatit, Monsanto, u ble në vitin 2018 nga gjiganti gjerman i industrisë kimike dhe farmaceutike Bayer, një nga korporatat më të mëdha kimike në botë.
Prandaj, jo vetëm që mediat kryesore gjermane e trajtuan këtë çështje – pavarësisht hezitimit të tyre të vazhdueshëm për të raportuar mbi krimet e dyshuara të luftës nga Izraeli – por ajo u vendos edhe në axhendën e Bundestagut gjerman.
Megjithatë, reagimi publik mbeti i kufizuar. Pas disa deklaratave kritike, debati u zbeh shpejt dhe pak gjermanë duket se janë të vetëdijshëm se Izraeli jo vetëm që akuzohet për kryerjen e gjenocidit në Gaza me armë të furnizuara nga Gjermania, por edhe për përdorimin e armëve gjermane në sulmet ndaj Libanit dhe Iranit, për zbatimin e bllokadës së Gazës me mjete detare gjermane dhe për ndërhyrjet ndaj flotiljeve të solidaritetit me Gazën.
Tani, pretendimet shkojnë edhe më tej, duke sugjeruar përdorimin e agjentëve kimikë të prodhuar me përfshirje industriale gjermane. Kjo situatë mund të ndryshojë.
Të enjten e kaluar, Medico International publikoi raportin “Kartografitë e Shkatërrimit: Lufta e Izraelit kundër Libanit”, i përgatitur në bashkëpunim me organizatën partnere libaneze “Public Works”. Përveç dokumentimit të një sërë krimesh të dyshuara lufte, raporti evidenton edhe përdorimin e përsëritur të fosforit të bardhë nga Izraeli në Liban.
Sipas raportit, kjo substancë lidhet gjithashtu me aktivitetet e Monsanto-s. Jan Pehrke nga CBG deklaroi se “ekzistojnë prova të forta se fosfori i përdorur në luftërat e Lindjes së Mesme vjen nga fabrika e prodhimit të glifosatit e Bayer në Soda Springs, në Shtetet e Bashkuara”.
Ndërsa përdorimi i fosforit të bardhë nga Izraeli në luftërat në Gaza dhe Liban është dokumentuar prej vitesh, përdorimi i supozuar i glifosatit përbën një pretendim relativisht të ri.
Megjithatë, Riad Othman, përgjegjës për Lindjen e Mesme në Medico International, theksoi se ky herbicid, i konsideruar kancerogjen nga shumë ekspertë, ishte “testuar” nga ushtria izraelite në Rripin e Gazës që në vitin 2014.
Gjatë mbledhjes së aksionarëve të Bayer në prill 2026, bordi drejtues i kompanisë mohoi se kishte furnizuar drejtpërdrejt ushtrinë izraelite ose atë amerikane me glifosat. Megjithatë, kompania nuk dha një mohim të ngjashëm lidhur me fosforin e bardhë.
Ndërkohë, në fillim të këtij viti, presidenti amerikan Donald Trump e shpalli fosforin elementar – një komponent kyç në prodhimin e fosforit të bardhë dhe glifosatit – si material me rëndësi kritike për sigurinë kombëtare të Shteteve të Bashkuara.
Ky vendim u mor rreth dy javë pasi u publikuan raportet për përdorimin e glifosatit në Liban dhe Siri, si dhe pak përpara sulmit të përbashkët amerikano-izraelit ndaj Iranit, gjatë të cilit raportohet se është përdorur edhe fosfor i bardhë. /tesheshi.com/
