🔹 Administrata e presidentit amerikan Donald Trump zbuloi në dhjetor 2025 tiparet kryesore të strategjisë së re të sigurisë kombëtare, e cila riformuloi vendin e Lindja e Mesme në llogaritjet amerikane.
🔹 Pas dekadash gjatë të cilave Uashingtoni e konsideronte Lindjen e Mesme një zonë prioritare për shkak të bollëkut të burimeve energjetike, luftërave kundër terrorizmit, si dhe luftërave në Irak dhe Afganistan, strategjia e re mbështetet në përqendrimin te hemisfera perëndimore, duke transferuar barrët e sigurisë në Lindjen e Mesme te aleatët rajonalë.
🔹 Strategjia niset nga supozimi se mjedisi rajonal ka ndryshuar: Shtetet e Bashkuara të Amerikës janë shndërruar në një prodhues kryesor të naftës dhe nuk varen më nga nafta e Lindjes së Mesme; Irani – i konsideruar nga këndvështrimi amerikan aktori më destabilizues – është dobësuar ushtarakisht; ka ndodhur një ndryshim thelbësor në dosjen e Siria; dhe është arritur një marrëveshje armëpushimi në Gaza.
🔹 Në këtë kontekst, administrata Trump e sheh rajonin jo më si arenë krizash, por si një hapësirë me potencial për t’u shndërruar në qendër investimesh dhe partneritetesh në fushat e inteligjencës artificiale, energjisë bërthamore paqësore dhe teknologjive të mbrojtjes, duke ruajtur njëkohësisht angazhimin amerikan për sigurinë e Izraeli, lirinë e lundrimit dhe luftën kundër terrorizmit.
🔹 Strategjia e re pasqyron prirjen e Uashingtonit për të rikalibruar rolin amerikan në mënyrë që të ulet kostoja dhe të maksimizohet përfitimi. Administrata Trump nuk e mohon rëndësinë e rajonit, por synon ta neutralizojë atë si burim të vazhdueshëm konsumimi të burimeve dhe përpjekjeve politike amerikane. Kështu del në pah koncepti i “transferimit të barrëve”, përmes nxitjes së një Lindjeje të Mesme më të aftë për të menaxhuar vetë sigurinë e saj nën ombrellën e parandalimit amerikan.
🔹 Në këtë kuadër, vjen theksi mbi zgjerimin e Marrëveshjet e Abrahamit dhe forcimin e marrëdhënieve izraelito-gjire për të inxhinieruar rendin rajonal në një mënyrë që i lejon Uashingtonit të përqendrohet te prioritetet e tij kryesore në konkurrencën globale me Kina dhe në hemisferën perëndimore. Strategjia thekson gjithashtu heqjen dorë nga logjika e imponimit të reformave politike nga jashtë, me argumentin se presioni për ndryshimin e modeleve të qeverisjes nuk ka sjellë stabilitet; përkundrazi, bashkëpunimi me regjimet ashtu siç janë shihet si qasje më efektive për realizimin e interesave amerikane.
🔹 Nga ana tjetër, strategjia e re mbart një dozë të konsiderueshme optimizmi. Ajo i referohet suksesit të administratës Trump në përfundimin e tetë luftërave, përfshirë luftën mes Egjipti dhe Etiopia – ndonëse një luftë e tillë nuk ka ndodhur realisht – si dhe luftës në Gaza dhe asaj mes Izraelit dhe Iranit. Në realitet, megjithatë, shkaqet e konfliktit mbeten të pranishme dhe të gatshme për t’u rindezur, siç u pa në “Përmbytjen e Al-Aksasë”. Po ashtu, transferimi i barrëve te aleatët mund të krijojë një garë për ndikim rajonal që riprodhon tensionet në vend që t’i frenojë ato. Prandaj, ka gjasa që realitetet në terren të imponohen mbi strategjinë amerikane, pavarësisht përpjekjeve të administratës Trump për të reduktuar praninë dhe interesimin e saj për rajonin.
Qendra Kasyun për Studime
