Netanyahu nuk është strateg klasik – por mjeshtër i improvizimit
Benjamin Netanyahu nuk është njeri i “strategjive klasike”. Ai ndjek një filozofi të bazuar në “kërcimin nga një objektiv në tjetrin”, e frymëzuar nga një libër që kishte lexuar në moshën 17-vjeçare, nga një profesor i Harvardit, i cili thoshte: “Mos u lidh paraprakisht me objektivat, por reago ndaj ndryshimeve dhe shfrytëzo rastet.”
Kjo ide është kthyer në boshtin e filozofisë së tij të qeverisjes – sidomos pas 7 Tetorit 2023.
Kaosi si metodë
Netanyahu nuk vepron sipas një harte fikse apo plani të qëndrueshëm. Ai:
•Ndërron objektivat e luftërave gjatë ekzekutimit.
•Shpalos objektiva kalimtare që ndryshojnë sipas presionit politik apo ushtarak.
•Trajton realitetin si një gjendje e lëngshme që duhet “kapur në moment”, jo rregulluar.
Prandaj, veprimet e tij duken shpesh kontradiktore:
Refuzon ndihmën humanitare, pastaj e lejon;
Sulmon OKB-në, pastaj negocion me të;
Propozon plane lokale fisnore për Gazën, pastaj i zëvendëson me një port detar të dështuar.
Improvizimi dhe loja jashtë kornizave
Netanyahu është i dhënë pas gjithçkaje “të papritur” dhe e tërheqin idetë që e paraqesin si dikë që çel rrugë të pashkelura – sidomos kur i thuhet: “Kjo nuk është e mundur.”
Ai admiron manovrën politike dhe retorikën dredharake, dhe shpesh shpenzon energji në projekte të papërfunduara vetëm për të marrë efektin momental.
Shembuj:
•Projekti i portit të Gazës me SHBA.
•Plani për “Abu Shabab”.
•Marrëveshje të çuditshme për shkëmbim të të burgosurve.
Media dhe marketingu, mbi gjithçka
Për Netanyahu-n, fitorja nuk ndodh vetëm në fushëbetejë – por në ekranin televiziv dhe në rrjetet sociale.
Ajo që ka rëndësi nuk është “çfarë ndodhi”, por “si u tregua historia.” Prandaj:
•Mundohet gjithmonë të rishkruajë narrativën pas çdo ngjarjeje.
•I prezanton dështimet si pjesë të një plani më të madh imagjinar.
•E trajton median izraelite si një fushëbetejë më vete.
Nga brenda: Një mendësi supremaciste dhe sunduese
Kush lexon kujtimet e tij “Një vend nën diell”, e kupton qartë se Netanyahu beson në epërsinë e hebrenjve dhe se “E gjithë toka e Izraelit” është një e drejtë historike dhe fetare që nuk negociohet.
Ai nuk i sheh palestinezët si partnerë, por si problem demografik, politik dhe sigurie që duhet kontrolluar.
Sipas tij, paqja është e mundur vetëm me regjime arabe autoritare e të qëndrueshme, jo me popuj të lirë.
Objektivi i vetëm: Të qëndrojë në pushtet
Pavarësisht pretendimeve për përkushtim ndaj sigurisë apo ekonomisë, qëllimi qendror i Netanyahu-t është të mos lëshojë karrigen e pushtetit. Për këtë, ai:
•Margjinalizon kundërshtarët në të djathtën izraelite.
•Menaxhon krizat pa i zgjidhur – i zgjat për të fituar kohë.
•Provokon kriza të jashtme për të ikur nga krizat e brendshme.
Shumë analiza tregojnë se Netanyahu është i gatshëm të përdorë çdo mjet – ushtarak, gjyqësor, mediatik apo fetar – për të mbrojtur pozitën e tij politike.
Përfundim:
Benjamin Netanyahu nuk është strateg, siç e përshkruajnë, por një takticien kaotik i talentuar.
Nuk beson në qëndrueshmëri, por në shumë rrugë dhe improvizim të çastit. Ai qeveris me një përzierje të:
•mendësisë së forcës,
•propagandës së stilit nazist,
•frikës ekzistenciale,
•dhe përfitimit personal.
Ai është i paparashikueshëm – por mund të deshifrohet nëse kuptohet pyetja:
“Çfarë do të përfitojë tani? Dhe si do ta ruajë veten në skenë?”
